banner22

Psikolog Aynur Sayım: Sapkın görüntüler erken yaşta uyarılmaya sebep oluyor

Sosyal medya fenomenlerinin son dönemde ahlaksızlıklarıyla gündeme gelmesi, bu kişilerin çocuklar ve gençler üzerindeki etkilerini tartışmaya açtı. THM Haber'e konuşan Uzman Klinik Psikolog Aynur Sayım, olumsuz durumlardan korunmak için ailelere büyük görev düştüğünü söyledi.

Sağlık 21.10.2018, 08:46 21.10.2018, 08:47
Psikolog Aynur Sayım: Sapkın görüntüler erken yaşta uyarılmaya sebep oluyor

Ucu bucağı olmayan ve denetimi çok zor olan internet ve sosyal medya, günümüzün çocukları ve gençleri için bir numaralı eğlence ve bilgi kaynağı. Bu mecralar, olumlu şekilde kullanıldığı gibi birçok olumsuzluğu da sebep olabiliyor. Görünürlüğünü artırmak, ilgi çekmek, popüler olmak isteyen bazı kişiler, ahlak dışı ve sapkınlığa varan paylaşımlara imza atabiliyorlar. Bu paylaşımları kimseye ulaşmadan engellemek çok zor olduğu için takip eden binlerce çocuk ve genç üzerinde olumsuz etkiye sebep olabiliyor.

“Kolay ulaşılabilir olması ilgi çekiyor”

Çocukları ve gençleri sapkın kişiliklerden ve paylaşımlardan korumak için neler yapılabileceğini Üsküdar Üniversitesi NP Feneryolu Tıp Merkezi’nden Uzman Klinik Psikolog Aynur Sayım THM Haber’e anlattı. Ailelere büyük görev düştüğünü vurgulayan Sayım, şunları söyledi: “Gerçekten çocuk ve gençlerin internetteki videolara o paylaşımlara ilgisi çok fazla. Bilgisayar ve bilgisayar oyunları video paylaşımlarının bu kadar ilgi çekmesinin nedeni kolay ulaşılabilir olması. Bir yandan da kişilere uyarıcı etkiye sahip olması aslında. Yani renk, şekil, boyut, ses uyaranlarının da yer alması ve zihin fonksiyonlarını çok aktif çalıştırması. Beraberinde de merak duygusunun uyanması, çok hızlı ulaşabilme şansı ve haz boyutu. Bir çeşit ödüllendirme de söz konusu olabiliyor.

 

“İnternete girelim bir bakalım”

Öğrenmeyle ilgili bu tarz videolar olumlu kullanıldığı zaman artıları var. Bir dersin videosunun eğitim amacıyla izlenmesi veya bir konuda bilgi sahibi olmak için görsellik ve işitselliğin kullanılması veya merak ettiğimiz konularda araştırma, belgesel, bilgi paylaşımları açısından veya dramalar gibi bilgiye ulaşma anlamında pozitif etkileri var. Hepimiz kullanıyoruz bunu. Bir şeyi merak ettiğimiz zaman ‘İnternete girelim bir bakalım’ diyoruz.

“Aile denetimi yoksa bağımlılığa gidebiliyor”

Bunun eksileri ise her şeyden önce pasif bir şekilde, çok çaba göstermeden, insan ilişkisi kullanmadan veya özel bir çabayla araştırma tekniklerini öğrenmeden hazır geliyor. Özellikle bazı psikiyatrik rahatsızlıklarda; dikkat eksikliği, hiperaktivite bozukluğu, sosyal fobi, depresyon, dürtü kontrolü sorunları gibi veya bazı psikotik durumlarda; yabancılaşma, insanlarla ilişkilerden kaçınma gibi durumlarda bağımlılık riski daha fazla oluyor. Bu kişilerin bu tür izlemlere eğilimi daha fazla oluyor ve bağımlılık gelişebiliyor. Sadece dikkat eksikliği olsa bile aile tarafından disiplin, denetim yoksa da bağımlılığa gidebiliyor. Hatta bu konuda yardım alan çocuklarımız gençlerimiz var. Hastane yardımı alan, yatışı yapılan çocuklarımız var. Bağımlılık, sadece madde bağımlılığı şeklinde olmuyor. Bu da bir  tür bağımlılık, kumar da bir bağımlılık.

“Yaşıtlarıyla birlikte zaman geçirmesi lazım”

İnternet bağımlılığı, bilgisayar bağımlılığı da tedavi edilmesi gereken bir rahatsızlık. Çünkü çocuk tüm vaktini buna ayırdığı için gelişimi sağlıklı sürelerde ve yeterli derecelerde olmuyor. Sosyal repertuarı eksik kalıyor. Yaşıtlarıyla birlikte olması lazım. Her yaş grubuyla birlikte olması ve gününü çeşitli etkinliklere bölebilmesi gerekiyor. Mesela eve yardım, kendiyle ilgili sorumluluklar, ilgili alanları ve yaşıtlarıyla geçirdiği zamanlara bölmesi gerekiyor. Ama saatlerce, yarım gün belki tam gününü bilgisayar karşında bunları izlemeye ayıran bir ergen için bu repertuar gelişmiyor. Bu durum kendisini disipline etmesiyle ilgili de sorunlar meydana getiriyor. Amacımız, kişiye kendisini yönetmesini öğretmek, günlük olarak hedefler koymak ve bunları gerçekleştirmesini sağlamaktır. Kendi disiplinini sağlamayı öğretmek aslında.

 

“Sapkın görüntüler erken yaşta uyarılmaya sebep oluyor”

İnternette farklı uç derecede görüntüler ve videolar da var. Bu da bazen erken uyarılmaya sebep oluyor. Sapkınlık olmasa bile kişinin yaşından önce fazla bilgi veya cinsellikle ilgili konularda erken uyarılması, onun bu konudaki uyumunu etkiliyor. İlerde cinsel yaşamıyla ilgili riskler ortaya çıkıyor. Yine insan ilişkileri ve karşı cinsle ilişkiyle ilgili problemler yaşıyor. Zamanını kullanma, verimli geçirmeyle ilgili, iş başarısı, okul başarısıyla ilgili sorunlar oluyor. Sosyal ilişkilerde uyum güçlükleri, depresyon gibi sorunlara sebep olabiliyor. Sapkınlıkla ilgili durumlarda ise cinsellikle ilgili farklı yönelimlere veya sorunlara sebep olabiliyor. Yani yönelimle ilgili bir problem olmasa bile ileriki yaşamında cinsel yaşamıyla ilgili sorunlara ve karşı cinsle ilgili sorunlara neden olabiliyor.

Ailelere düşen görevler ne?

Her şeyden önce kontrol ailede. Burada ailenin modelliği konusu var. Uzun zamanını bilgisayar, televizyon başında ya da elinde telefonla geçiren ebeveynler için, ebeveynlerin çocukları için böyle bir modellik söz konusu oluyor. Her şeyden önce bu önemli. Başından itibaren bu konuda disiplini sağlamak, sağlatmak önem taşıyor. Ama her durumda çocuğumuzdan biz sorumluyuz. O disiplini başından itibaren biz vermeliyiz. Bu yoğun bir baskı anlamı taşımıyor ama bilinçlendirme ve denetim konularıyla özetlenebilir. İnternet kullanımı konusunda çocuğumuzu bilgilendirmek zorundayız. Bilgilendirmeden hemen cezalandırma, eleştiri ve serzenişe geçmememiz gerekiyor. Önce bu konuda bilinçlendirip sonra ne beklediğimizi anlatmalıyız. Denetim için aile koruma şifreleri, programları var. Bu gençler için daha zor ama çocuklar için uygulanabilir. Gençlerle anlaşma yaparak denetimi sağlamak gerekiyor.

“Altında yatan sebebe yönelik yardım almak lazım”

Beraberinde ise çocuğunuzda da herhangi bir problem var mı buna bakmak lazım. Eğer dikkat eksikliği, dürtüselliği, iletişim sorunları varsa eğilimi daha fazla olacak. ‘Yapma’ demektense altında yatan sebebe yönelik yardım almak gerekecek. İlişki yıpranmasın ve ek problemler ortaya çıkmasın diye tedavi ekibiyle birlikte bunları yapalım. Bu şekilde gidilmesi en sağlıklısı. Denetim derken tabi özel alanına girmeyi kastetmiyorum. Anlaşma yapıp zamanını iyi kullanmayı öğretmek ve gelişimini bir bütün olarak takip etmek ve çocuğumuzu tanımak lazım. Bireysel özellikleri nedir? Zekâsı nedir? Öğrenme kapasitesi nedir? Dikkati nedir? Psikolojik sorunları var mı? Bunun yanında da iyi bir iletişim kurup, anlaşmalarla götürmek ve disiplin uygulamak zorundayız aileler olarak.”

 

Yorumlar (0)
10°
açık
Namaz Vakti 07 Aralık 2019
İmsak 06:37
Güneş 08:09
Öğle 13:01
İkindi 15:22
Akşam 17:43
Yatsı 19:09
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivasspor 13 27
2. Fenerbahçe 14 25
3. Başakşehir 13 25
4. Beşiktaş 13 24
5. Trabzonspor 13 23
6. Alanyaspor 13 22
7. Malatyaspor 13 20
8. Galatasaray 13 20
9. Göztepe 13 17
10. Denizlispor 13 17
11. Çaykur Rizespor 13 17
12. Gaziantep FK 13 16
13. Gençlerbirliği 14 14
14. Konyaspor 13 13
15. Kasımpaşa 13 12
16. Antalyaspor 13 12
17. Ankaragücü 13 9
18. Kayserispor 13 7
Takımlar O P
1. Hatayspor 13 27
2. Erzurum BB 13 24
3. Bursaspor 13 23
4. Ümraniye 14 22
5. Akhisar Bld.Spor 13 22
6. Keçiörengücü 13 21
7. Menemen Belediyespor 13 21
8. Fatih Karagümrük 13 19
9. Balıkesirspor 13 18
10. Altay 13 16
11. Giresunspor 13 16
12. İstanbulspor 13 15
13. Adana Demirspor 13 15
14. Boluspor 13 11
15. Osmanlıspor 13 10
16. Altınordu 13 10
17. Adanaspor 13 9
18. Eskişehirspor 14 5
Takımlar O P
1. Liverpool 15 43
2. Leicester City 15 35
3. Man City 15 32
4. Chelsea 15 29
5. Wolverhampton 15 23
6. M. United 15 21
7. Crystal Palace 15 21
8. Tottenham 15 20
9. Sheffield United 15 19
10. Arsenal 15 19
11. Newcastle 15 19
12. Burnley 15 18
13. Brighton 15 18
14. Bournemouth 15 16
15. West Ham 15 16
16. Aston Villa 15 15
17. Southampton 15 15
18. Everton 15 14
19. Norwich City 15 11
20. Watford 15 8
Takımlar O P
1. Barcelona 14 31
2. Real Madrid 14 31
3. Sevilla 15 30
4. Real Sociedad 15 26
5. Athletic Bilbao 15 26
6. Atletico Madrid 16 26
7. Getafe 15 24
8. Valencia 15 23
9. Osasuna 15 22
10. Granada 15 21
11. Levante 15 20
12. Villarreal 16 19
13. Real Betis 15 19
14. Deportivo Alaves 15 18
15. Real Valladolid 15 18
16. Eibar 15 15
17. Mallorca 15 14
18. Celta de Vigo 15 13
19. Espanyol 15 9
20. Leganés 15 6