banner22

Birçok kanser hastası yetersiz donör sebebiyle tedavi olamıyor

Sözlük anlamı bağışlayan olan donör, pratikte kemik iliği nakli ve kök hücre veren kişi anlamındadır. Ülkemizde maalesef yaygın olmayan donör bağışı, kanser hastalarının büyük sorunu. Vericinin yapılan işlemden zarar göreceği inancıyla isteksiz oluşu, hastaların umutlarını suya düşürüyor.

Sağlık 06.06.2018, 17:13 09.06.2018, 05:45
Birçok kanser hastası yetersiz donör sebebiyle tedavi olamıyor

Çağımızın hastalığı denilen kanser ne yazık ki günümüzün gelişen teknolojisine rağmen hala, yüzde yüz tedavisi bulunamamış bir hastalık. Ancak erken teşhisle, hastalıklı dokuların cerrahi müdahalelerle vücuttan uzaklaştırılmasıyla, ilik nakli (kanserin türüne göre) ile hastanın tedavi olma şansı artıyor.

Kanser hastalıklarından özellikle çocukları ele geçiren lösemi…

En sık görülen kanser sayısı yaklaşık 12 kadar. Bunların içinde lösemi (kan kanseri) özellikle 2-5 ya da 5-10 yaş aralığındaki çocukları hedef alıyor.

Çocukluk çağı lösemilerinde esas olan ilaçla tedavi. Toplam 3-3,5 yıl süren kemoterapi sonunda % 85'lere varan oranda tamamen iyileşme sağlanır. Tedaviye cevap alınamayan vakalarda ve bazı özel durumlarda kemik iliği nakli uygulanabilir. (%5-10 oranında). (Kaynak: www.losev.org.tr)

İlik nakli ne demek?

Kemik iliği naklinde temel prensip, kan hücrelerinin yapımını sağlayan ana-kök hücrelerin sağlam bireylerden (verici-donör) alınarak lösemi hastasına verilmesidir. Böylece normal kan yapımı sağlanmış oluyor. (Kaynak: www.losev.org.tr)

İşte en önemli ayrıntı da burada ortaya çıkıyor. Kullanılacak iliği bulmak!

Türkiye Kök Hücre Koordinasyon Merkezi (TÜRKÖK) kayıtlarına göre, kemik iliği nakli bekleyen 1840 hasta var. Bu hastaların 966'sı çocuk. Ülkemizde ilik nakli bağışı ile ilgili bilgi sahibi olunmaması nedeniyle ne yazık ki bağışçı sayısı yeterli değil. Verilecek 20 ml’lik kan örneği ile bir hayatın kurtulabileceğinin farkında değiliz.

İlik bağışı nasıl yapılır?

Kemik İliği Bankası oluşturulması amacıyla kurulan, Türkiye Kök Hücre Koordinasyon Merkezi tarafından yürütülen TÜRKÖK projesi kapsamında, T.C. Sağlık Bakanlığı ve Türk Kızılayı iş birliğinde gerçekleştirilen bağışlar için, bağışçının 18-50 yaş arasında, 50 kilonun üzerinde, bulaşıcı hastalık ya da bağışıklık sistemi hastalığı olmayan sağlıklı birey olması şartı aranıyor.

Sizden alınan 3 tüp kan ile doku tipiniz belirleniyor. Doku uyuşması gerçekleştiğinde bağış yaptığınız merkez sizinle iletişime geçiyor. Detaylı bir sağlık kontrolünün ardından nakil işlemi için hazır hale getiriliyorsunuz.

(Fotoğraf kaynak: www.belkidesensin.org)

Kişi nasıl verici olarak seçilir?

Bir kişinin verici olabilmesi için, hastayla doku gruplarının (HLA) uyumlu olması gerekir. Doku grubu uyumu kardeşler arasında sıktır, bu nedenle önce kardeşlere bakılır. Uygun kardeş yoksa anne, baba ve diğer yakın akrabaları taranır. Akrabalar içinde de uyumlu verici bulunamazsa, ilik bankalarına başvurulur. Öncelikle yurt içi, bulunamazsa yurt dışı verici taranır. Ülkemizde, Ankara ve İstanbul'da birer doku bankası vardır.

Nakil nasıl gerçekleşir?

Kök hücreler kemik iliğinden alınacaksa, ameliyat ortamında anestezi verilerek özel iğnelerle kalça kemiğinden yapılacak işlemle elde edilir.

Kök hücreler kan yoluyla toplanacaksa, cilt altı G-CSF adlı bir büyüme hormonu enjeksiyonu sonrası kemik iliğinden kana geçmeleri sağlanıp kola takılan katater yardımıyla kök hücreler elde edilir.

İki işlemde de vericinin kök hücreleri nakil işlemi sonrasında kısa süre içinde yeni ve sağlıklı bir kemik iliği oluşumunu sağlar. Ana-kök hücrelerin çok çok az bir kısmı alındığından verici-donör için yapılan işlemin hiçbir zararı yoktur.

(Fotoğraf kaynak: www.belkidesensin.org)

En önemli detay!

Bu yazı ile donör olmanın sanıldığı kadar zor bir şey olmadığını, vereceğiniz 3 tüp kan ile bir insanın hayatını kurtarabileceğinizin farkındalığını oluşturmaya çalıştık. Ancak donör olmanın ardından bazı bağışçıların “kök hücrelerim biter, ben de hasta olurum, iş yerinden izin alamam, bağışçı oldum ama sonradan yapamayacağımı anladım” gibi gerekçelerle tedaviden vazgeçmeleri hastaların umutlarını yerle bir ediyor. Bu nedenle, lütfen! Donör olmaktan korkmayın!

 

 

 

 

Yorumlar (0)
parçalı az bulutlu
Namaz Vakti 06 Aralık 2019
İmsak 06:36
Güneş 08:07
Öğle 13:00
İkindi 15:22
Akşam 17:43
Yatsı 19:09
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivasspor 13 27
2. Başakşehir 13 25
3. Beşiktaş 13 24
4. Trabzonspor 13 23
5. Alanyaspor 13 22
6. Fenerbahçe 13 22
7. Malatyaspor 13 20
8. Galatasaray 13 20
9. Denizlispor 13 17
10. Göztepe 13 17
11. Çaykur Rizespor 13 17
12. Gaziantep FK 13 16
13. Gençlerbirliği 13 14
14. Konyaspor 13 13
15. Kasımpaşa 13 12
16. Antalyaspor 13 12
17. Ankaragücü 13 9
18. Kayserispor 13 7
Takımlar O P
1. Hatayspor 13 27
2. Erzurum BB 13 24
3. Bursaspor 13 23
4. Ümraniye 13 22
5. Akhisar Bld.Spor 13 22
6. Keçiörengücü 13 21
7. Menemen Belediyespor 13 21
8. Fatih Karagümrük 13 19
9. Balıkesirspor 13 18
10. Altay 13 16
11. Giresunspor 13 16
12. İstanbulspor 13 15
13. Adana Demirspor 13 15
14. Boluspor 13 11
15. Osmanlıspor 13 10
16. Altınordu 13 10
17. Adanaspor 13 9
18. Eskişehirspor 13 2
Takımlar O P
1. Liverpool 15 43
2. Leicester City 15 35
3. Man City 15 32
4. Chelsea 15 29
5. Wolverhampton 15 23
6. M. United 15 21
7. Crystal Palace 15 21
8. Tottenham 15 20
9. Sheffield United 15 19
10. Arsenal 15 19
11. Newcastle 15 19
12. Burnley 15 18
13. Brighton 15 18
14. Bournemouth 15 16
15. West Ham 15 16
16. Aston Villa 15 15
17. Southampton 15 15
18. Everton 15 14
19. Norwich City 15 11
20. Watford 15 8
Takımlar O P
1. Barcelona 14 31
2. Real Madrid 14 31
3. Sevilla 15 30
4. Real Sociedad 15 26
5. Athletic Bilbao 15 26
6. Atletico Madrid 15 25
7. Getafe 15 24
8. Valencia 15 23
9. Osasuna 15 22
10. Granada 15 21
11. Levante 15 20
12. Real Betis 15 19
13. Villarreal 15 18
14. Deportivo Alaves 15 18
15. Real Valladolid 15 18
16. Eibar 15 15
17. Mallorca 15 14
18. Celta de Vigo 15 13
19. Espanyol 15 9
20. Leganés 15 6