9 °
İstanbul
  • Adana
  • Adıyaman
  • Afyonkarahisar
  • Ağrı
  • Amasya
  • Ankara
  • Antalya
  • Artvin
  • Aydın
  • Balıkesir
  • Bilecik
  • Bingöl
  • Bitlis
  • Bolu
  • Burdur
  • Bursa
  • Çanakkale
  • Çankırı
  • Çorum
  • Denizli
  • Diyarbakır
  • Edirne
  • Elazığ
  • Erzincan
  • Erzurum
  • Eskişehir
  • Gaziantep
  • Giresun
  • Gümüşhane
  • Hakkari
  • Hatay
  • Isparta
  • Mersin
  • İstanbul
  • İzmir
  • Kars
  • Kastamonu
  • Kayseri
  • Kırklareli
  • Kırşehir
  • Kocaeli
  • Konya
  • Kütahya
  • Malatya
  • Manisa
  • Kahramanmaraş
  • Mardin
  • Muğla
  • Muş
  • Nevşehir
  • Niğde
  • Ordu
  • Rize
  • Sakarya
  • Samsun
  • Siirt
  • Sinop
  • Sivas
  • Tekirdağ
  • Tokat
  • Trabzon
  • Tunceli
  • Şanlıurfa
  • Uşak
  • Van
  • Yozgat
  • Zonguldak
  • Aksaray
  • Bayburt
  • Karaman
  • Kırıkkale
  • Batman
  • Şırnak
  • Bartın
  • Ardahan
  • Iğdır
  • Yalova
  • Karabük
  • Kilis
  • Osmaniye
  • Düzce
AKŞAM'A
KALAN SÜRE 4 DAKİKA
Gündem

Prof. Dr. Mithat Baydur: Karar ne olursa olsun Rahip Brunson gündemimizden çıkacak

İzmir'de ev hapsinde tutulan ve Türkiye-ABD ilişkilerinde tansiyonu yükselten rahip Brunson, yarın hakim karşısına çıkacak. Peki, Brunson serbest kalırsa ne olur? Ya da Brunson'ın tutukluğu devam ederse süreç ABD-Türkiye ilişkilerini nasıl etkiler? Prof. Dr. Mithat Baydur THM Haber'e değerlendirdi.

Prof. Dr. Mithat Baydur: Karar ne olursa olsun Rahip Brunson gündemimizden çıkacak
0 YORUM YAP
Melek Gedik
Melek Gedik

İzmir'de 25 Temmuz'dan bu yana ev hapsinde tutulan ve Türkiye-ABD ilişkilerinde tansiyonu yükselten ABD'li rahip Andrew Craig Brunson, yarın 4'üncü kez hakim karşısına çıkacak. Yarınki duruşma öncesi hem Başkan Erdoğan'dan hem de ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo'dan peş peşe açıklamalar geldi.

Casusluk iddiasıyla yargılanan rahip Brunson hakkında Erdoğan "Türkiye Cumhuriyeti'nin bir hukuk devleti olması sebebiyle, ben yargıya müdahale edecek konumda değilim. Ben, demokratik bir Cumhuriyet, hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyeti'nin Cumhurbaşkanıyım. Dolayısıyla yargı ne karar verirse, o karara uymak zorundayım. O işin muhatabı olanlar da yargı kararına uymak zorundadırlar" ifadelerini kullanılırken, ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo da "Brunson ve eşinin çok geçmeden ülkelerine dönecekleri konusunda çok umutluyum. Bu yapılacak en doğru şey. Bu Türkiye'nin yapması gereken insani bir şey" açıklaması yaptı.

Rahip Brunson'a yöneltilen suçlar neler?

Peki, FETÖ ve PKK adına 9 Aralık 2016'da suç işlediği iddiasıyla tutuklanan ABD'li rahip Brunson hakkında hazırlanan iddianamedeki suçlamalar neler? 

Terör örgütleri FETÖ ve PKK adına 9 Aralık 2016'da suç işlediği iddiasıyla tutuklanan ABD'li papaz Brunson hakkında İzmir Cumhuriyet Savcısı Berkant Karakaya tarafından hazırlanan iddianamede, din adamı görüntüsü altında söz konusu terör örgütleri adına suç işlediği ve genel stratejileri kapsamında eylem birlikteliği içinde olduğu, örgütlerin amaçlarını bilerek ve isteyerek işbirliği yaptığı belirtilmişti. Brunson'ın FETÖ'nün üst düzey mensupları ile kod isimlerini bilerek görüştüğü, bu kapsamda örgütün sözde eski Ege bölgesi imamı ve firari Bekir Baz ve yardımcısı Murat Safa ile hakkında 'silahlı terör örgütü üyesi olmak' suçlamasından dava açılan tutuklu sanık Uluslararası Af Örgütü Türkiye Şubesi Başkanı Taner Kılıç ile görüşmeler yaparak strateji belirlediği iddia edilmişti.

Brunson'ın ABD'li bir askere gönderdiği 15 Temmuz 2016'daki darbe girişiminin başarısız olmasından üzüntü duyduğuna ilişkin mesaj içeriklerine yer verilen iddianamede, cep telefonundaki "Türkleri sallayacak bazı olayları bekliyorduk. İsa'ya dönmek için gerekli koşullar oluştu. Darbe teşebbüsü bir şoktu. Birçok Türk geçmişte de olduğu gibi askeriyeye güvendi ancak bu sefer çok geçti. Ve darbe teşebbüsünden sonra bu başka bir sallama. Sanırım olaylar daha da kötüye gidecek. Sonunda biz kazanacağız" mesajı da dosyaya eklenmişti. Teknik incelemede de sanık Brunson'ın, görüşmediğini öne sürdüğü FETÖ'nün sözde Ege bölge imamı firari sanık Bekir Baz ile birbirlerine çok yakın yerde 293 kez GSM sinyali de tespit edilmişti.

Peki, ev hapsinde tutulan Rahip Brunson yarın serbest kalırsa Türkiye-ABD ilişkileri nasıl etkilenir? Ya da Brunson'ın tutukluğu devam ederse Türkiye-ABD ilişkileri nasıl bir sürece evrilir? İşte yaşanabilecek tüm ihtimalleri Uluslararası İlişkiler Uzmanı Prof. Dr. Mithat Baydur'la konuştuk.

Rahip Brunson yarın serbest bırakılırsa ne olur?

İki yıldır devam eden Rahip Brunson davasının hızlı bir şekilde sonuçlandırılması gerektiğini savunan Baydur "Rahip Brunson yarın serbest kalsa bile ABD ile olan sorunlarımız çok kolay ve hızlı çözülmeyecek. Böyle bir beklenti fazla iyimser olur. Ayrıca sık sık Türk yargısının bağımsızlığından bahsedip baskılar sonucu belli adımların atılması da kabul edilemez. Eğer siyasi ya da ekonomik baskılar nedeniyle bir kişi, serbest bırakılırsa hukukun siyasete bağlı olduğu imajı oluşabilir" diye konuştu.

Duruşma kararı ne olursa olsun piyasaların çok fazla etkilenmeyeceğini vurgulayan Baydur, ABD ile asıl sorunların 4 Kasım'dan itibaren yaşanabileceğini iddia etti.

Baydur şunları söyledi: "Piyasa artık bu olayı satın aldı. Örneğin bırakılmazsa dolarda çok büyük atak olmayacak ya da bırakılırsa döviz fiyatlarında çok keskin düşüşler yaşanmayacak. Brunson artık Türkiye'nin bir numaralı gündem maddesi olmayacak. ABD ile olan ilişkilerimizde Brunson'dan çok daha önemli sorunlarımız var. Bunlar: Münbiç, Fırat'ın doğusu ve YPG/PYD gibi. Rahip Brunson bırakılırsa kısacası hem siyasi hem de askeri açıdan büyük tepkiler olmayacak. Çünkü ABD "Buyrun gelin diğer sorunlarımızı hemen çözelim" demeyecektir. Dolayısıyla hem finansal açıdan hem de siyasi ve askeri sıkıştırmalar açısından ABD ile sorunlarımız devam edebilir. Tabii ki serbest bırakılırsa bir yumuşama havası ya da karşılık demeçler olabilir fakat mahkeme kararı hayati sorunlarda (YPG'ye silah sevkiyatı, Münbiç, Fırat'ın doğusu, S-400 alımları ve Hakan Atilla davası gibi) domino etkisi yaratmayacaktır. ABD'de özellikle S-400 konusunda geri adım atmayacaktır çünkü bir NATO ülkesinin, böyle bir entegrasyona girmesini istemiyor. Ayrıca 4 Kasım'da ABD, İran ambargosunun ikinci aşamasını uygulamaya koyacak. Türkiye'nin ambargoya yönelik tavrı, Türkiye ile ABD ilişkilerinde yeni bir fay hattının kırılmasına neden olabilir."

Rahip Brunson yarın serbest bırakılmazsa ne olur?

Brunson'ın serbest bırakılmaması halinde yaşanabilecekleri de değerlendiren Baydur "ABD ve diğer ülkeler özellikle iddiannamedeki FETÖ'yle bağlantılı iddiaları çok fazla ciddiye almazlar. Örneğin Almanya FETÖ'ye 'Gülen hareketi' diyor ya da FETÖ'cülere sığınma hakkı veriyor. Ayrıca "Hem FETÖ casusluğu yapıyor hem PKK'yla irtibatlı hem de Türkiye'de etnik ve mezhepsel birtakım fay hatlarını kaşıyarak iç savaş kışkırtıcılığı yapıyor" iddialarıyla yargıladığınız bir kişi, serbest bırakılıyorsa hukuk müeyyideleri ve hukukun bağımsızlığı konusunda şaibeli bir zemin doğabilir. Serbest bırakma kararı, Türkiye'nin terör örgütü üyelerini isteme süreçlerini ya da taleplerini de olumsuz etkileyebilir" ifadelerini kullandı.