7 °
İstanbul
  • Adana
  • Adıyaman
  • Afyonkarahisar
  • Ağrı
  • Amasya
  • Ankara
  • Antalya
  • Artvin
  • Aydın
  • Balıkesir
  • Bilecik
  • Bingöl
  • Bitlis
  • Bolu
  • Burdur
  • Bursa
  • Çanakkale
  • Çankırı
  • Çorum
  • Denizli
  • Diyarbakır
  • Edirne
  • Elazığ
  • Erzincan
  • Erzurum
  • Eskişehir
  • Gaziantep
  • Giresun
  • Gümüşhane
  • Hakkari
  • Hatay
  • Isparta
  • Mersin
  • İstanbul
  • İzmir
  • Kars
  • Kastamonu
  • Kayseri
  • Kırklareli
  • Kırşehir
  • Kocaeli
  • Konya
  • Kütahya
  • Malatya
  • Manisa
  • Kahramanmaraş
  • Mardin
  • Muğla
  • Muş
  • Nevşehir
  • Niğde
  • Ordu
  • Rize
  • Sakarya
  • Samsun
  • Siirt
  • Sinop
  • Sivas
  • Tekirdağ
  • Tokat
  • Trabzon
  • Tunceli
  • Şanlıurfa
  • Uşak
  • Van
  • Yozgat
  • Zonguldak
  • Aksaray
  • Bayburt
  • Karaman
  • Kırıkkale
  • Batman
  • Şırnak
  • Bartın
  • Ardahan
  • Iğdır
  • Yalova
  • Karabük
  • Kilis
  • Osmaniye
  • Düzce
ÖĞLE'YE
KALAN SÜRE 12 DAKİKA
Gündem

Plastik poşetler doğayı ve bizi katlediyor. Bu katliama "neden ve nasıl" dur demeliyiz?

Yeni yılın ilk gününden itibaren başlayan 'ücretli poşet' uygulaması ülkemizde bazı kesimlerce tepkiyle karşılanmış olsa da, gelişmiş ülkeler plastik poşetleri artık tamamen yasaklıyor. Doğanın katledilmesini engellemek adına büyük önem taşıyan bu konuyu bir çok açıdan ele aldık.

Plastik poşetler doğayı ve bizi katlediyor. Bu katliama "neden ve nasıl" dur demeliyiz?
0 YORUM YAP

THM/ DETAY

1 Ocak 2019 itibariyle ülkemizde uygulamaya koyulan 'ücretli poşet' uygulaması ülke genelinde memnuniyetle karşılanırken, az da olsa uygulamaya tepki gösterenler oldu. Doğanın korunması adına bu konunun ne kadar önemli olduğunun farkında olmayan bazıları, yeni uygulama üzerinden çeşitli suçlamaları ortaya atmaktan çekinmediler. 

Dünyada plastik poşet kullanımı ne oranda?

Naylon poşet kullanımı tüm dünyada 1982’de, Türkiye’de 1980’ler sonunda başladı. Bu yeni alışkanlık bir uygarlık göstergesi gibi kabul görüp yaygınlaştı. Ancak durum şimdi tersine dönüyor.

Türkiye'de doğanın katlini önlemek amacıyla geç kalındığını bile düşünebileceğimiz bu uygulama, farklı ülkelerde daha ileri boyutlara taşımış durumda. Örneğin; Avusturya’da plastik atıkların azaltılması ve çevrenin korunması amacıyla 2020’den itibaren plastik poşet kullanımı tamamen yasaklanacak. 

Almanya'da süpermarketlerde naylon poşet ücret karşılığında veriliyor. Bu da tüketicilerin alışverişe gittiğinde yanına bez torba veya alışveriş çantası almalarını teşvik ediyor. İtalya da naylon poşetin yasaklı olduğu ülkeler arasında. Poşet tercih etmek isteyenler ya kağıt torba ya da biyolojik poşet alıyorlar. İhlal durumunda, tüketici para cezasıyla karşı karşıya kalıyor. Naylon poşetler Çin'de de 2008'den beri ücretli. Naylon poşet kullanmak isteyenler bir adet poşet için minimum 2 cent ödüyor. Meksika ve Hindistan'da da plastik poşet kullanımını yasak. Hatta Hindistan plastik poşet kullanımının yasaklanması konusunda lider konumunda. Bangladeş, Ruanda ve Avustralya’nın 12 şehrinde de plastik poşet kullanımı yasak. İsviçre, İsveç, Norveç ve Hollanda’da ise mağazalarda plastik poşetler ücretle satılıyor.

Plastik poşetlerin doğaya ve insana ne gibi zararları var?

Plastik poşetlerin doğada bozulmaları için gereken süre denizde 400 yıl iken, karada 800 yıl. Bu bozulma sırasındaysa zaten tüm zararlı materyaller toprak ve suya geçiyor. İnsanların çalıştıkları arazilerde bu durum ürünlere de etki ederek sağlığa zararlı durumların ortaya çıkmasına yol açıyor. Kanser vakalarındaki artışın en büyük sorumlularından biri naylon poşetlerdir. Isıya veya güneşe maruz kaldıklarında bileşimindeki maddeler çözünerek kansere neden oluyor

.

Doğaya atılan naylon poşetler nedeniyle yunus, fok, balina,deniz kaplumbağaları gibi hayvanlar denize atılan poşetleri yiyecek sanıp yiyorlar. Hayvanların besin zannetmeleri sonucu tüketmeye çalıştıkları plastik poşetler, sindirim sistemlerinin bozulmasıyla ölümlerine yol açıyor. Işık etkisiyle daha zehirli ve küçük petro-polimerlere dönüşen plastik poşetler sadece tek bir nesli değil, besin zincirini çok uzun süre etkileyecek kadar uzun ömürlü durumlara neden oluyor.

Özellikle siyah plastik poşetlerin çöplerden elde edildiği için çok daha zararlı olduğu biliniyor. Siyah poşetler kova, pet şişe ve tıbbi atık gibi materyallerin çöplerden ayrılıp, kusurlarının gizlenebilmesi için siyaha boyanması sonucu tüketicilere sunuluyor. Elde edildiği bu maddeler bir yana, sadece siyah boya kullanılması bile bu torbaların kullanımına kısıtlama getirme sebebidir.

Plastik poşetlere alınabilecek önlemler ve alternatif yöntemler neler?

Haftada sadece 2 poşet daha az kullanıldığında yılda kişi başına yaklaşık 100 poşet çöpe atılmamış olur. Alışverişlerde bez çanta, file, tekerlekli pazar çantası veya sepet kullanılabilir. Bu kişi başına haftada 6, ayda 24, yılda 288, 70 yıllık bir hayat süresinde 20 bin 160 daha az poşet kullanımı demektir. Türkiye’de her beş kişiden biri plastik poşet kullanmayı bırakırsa 70 yılda 37 milyar daha az plastik poşet tüketilmiş olur.

Daha az kese kağıdı tüketmek için, çantaya ayrı konması gerekmeyen ürünler beraber konulabilir. Ayrılmak istenen ürünler için ufak bez keseler edinilebilir. Alışverişlerde kullanılmış kese kağıtları ve naylon poşetler tekrar kullanılabilir. Sebze, meyve, et ve balık türü yiyecekler paketlenmiş halde alınmamaya dikkat edilmeli, cam şişe içerisindeki içecekler tercih edilmelidir. Plastik poşetlerde satılan ürünleri satın almaktan kaçınabiliriz. Naylon poşet ve kese kağıtları geri dönüşüme kazandırılabilir.