Kara trenden YHT'ye Türkiye’nin demir yolu serüveni

Anadolu, 163 yıl önce ‘kara tren’ ile ilk kez demir yoluyla tanışırken Cumhuriyetin ilk yıllarındaki büyük atılımla yurdun dört bir yanına raylar döşendi. Türk demir yolu ağında 2003'ten sonra ise yepyeni bir dönem başladı.

Ekonomi 25.09.2019, 09:21 25.09.2019, 09:21
Kara trenden YHT'ye Türkiye’nin demir yolu serüveni

Bundan tam 163 yıl önce kara tren ile başlayan Türkiye’nin demir yolu serüveni, günümüzde Yüksek Hızlı Trenlere ulaştı.

Osmanlı döneminde, Avrupa'da buhar gücünün demir yollarında kullanılmaya başlanmasından 26 yıl sonra 1856'da demir raylarla tanışıldı. Türk demir yolu serüveni, bir İngiliz şirketine verilen imtiyazla 163 yıl önce ilk demir yolu hattı olan 130 kilometrelik İzmir-Aydın hattının temelinin atılmasıyla başladı.

Osmanlı 8 bin 619 kilometre demiryolu yaptı

Osmanlı Dönemi’nde Osmanlı coğrafyasında toplam 8 bin 619 kilometre demir yolu yapılırken, bunun 4 bin 136 kilometrelik kısmı bugünkü sınırlar içinde kaldı. Bu hatlarda saatte yaklaşık 40 kilometre hıza çıkabilen buharlı trenler hizmet veriyordu. Daha sonra bunların yerini ortalama 60 kilometre hız yapabilen konvansiyonel trenler aldı.

Demir ağların ''altın çağı''

Cumhuriyetin ilk yıllarında demir yolu yatırımlarına verilen önem ''Demir ağlarla ördük ana yurdu dört baştan'' dizeleriyle Onuncu Yıl Marşı'na da yansırken, bu dönem Türk demir yolları tarihinde ''altın çağ'' olarak nitelendirildi. 2. Dünya Savaşı'na kadar büyük bir hızla sürdürülen demir yolu yapımı, savaş nedeniyle 1940'lardan sonra yavaşladı.

1950 sonrasında yılda ortalama 18 kilometre yapılabildi

1923-1950 yılları arasında 3 bin 764 kilometrelik demir yolu yapıldı. Türkiye'de 1950 sonrasında ise karayolu yatırımları hız kazandı. Bu politikanın sonucu olarak da 1951-2003 yılları arasında yılda sadece ortalama 18 kilometre demir yolu yapılabildi.

2003 sonrası hızlı tren ağları yayıldı

Demir yollarında 2003 sonrası yeni bir döneme girildi. Ankara merkez olmak üzere İstanbul-Ankara-Sivas, Ankara-Afyonkarahisar-Uşak-Manisa-İzmir, Ankara-Konya koridorlarını kapsayan çekirdek yüksek hızlı demiryolu ağının oluşturulması öncelikli hedef olarak belirlendi.

Yüksek hızlı ve konvansiyonel yol yapımının yanı sıra, Cumhuriyet öncesi ve sonrasında yapılan demir yollarında ana hatların tamamı yenilendi.

Sinyalli hatlar 5 bin 809 kilometreye ulaştı

Yollar yenilenirken çevre dostu elektrikli ve hat kapasitesini artıran sinyalli hatlara dönüştürülmesine de ağırlık verildi. 2003'te 2 bin 82 kilometre olan elektrikli hatlar yüzde 166 artışla 5 bin 530 kilometreye, 2 bin 505 kilometre olan sinyalli hatlar yüzde 132 artışla 5 bin 809 kilometreye ulaştı.

İlk YHT 2009'da hizmete girdi

Türkiye, projelerin hayata geçirilmesiyle hızlı trenlerle bu dönemde tanıştı. İlk YHT, 2009'da Ankara-Eskişehir hattında hizmete alındı. Saatte 250 kilometrelik hızla işletilmeye başlanan hatta, seyahat süresi 1 saat 30 dakikaya düştü.

YHT'ler daha sonra Ankara-Konya, Ankara-İstanbul (Pendik) ve İstanbul-Konya arasında hizmet vermeye başladı.

3 bin 675 kilometrelik inşaat sürüyor

Türkiye'nin dört bir yanı hızlı tren (HT) ve Yüksek Hızlı Tren (YHT) hatlarıyla birbirine bağlanırken, şu ana kadar bin 213 kilometre YHT hattının yapımı tamamlandı. 3 bin 675 kilometrelik YHT ve HT hattının inşası ise devam ediyor.

Bu çerçevede, Ankara-Sivas ve Ankara-İzmir arasında Yüksek Hızlı demir yolu yapımı da sürüyor.

Yüksek hızlı demir yollarına entegre olacak şekilde yük ve yolcu taşımacılığının birlikte yapılabileceği 200 km/saat hıza uygun hızlı tren demir yolu hatları da inşa ediliyor.

Bursa-Bilecik ile Konya’dan Adana'ya ve Adana’dan Mersin ve Gaziantep'e kadar hızlı tren demir yolu hatlarındaki çalışmalar devam ediyor.

Marmaray ile Asya-Avrupa denizin altından bağlandı

Ülkenin dört bir yanı demir ağlarla örülürken, TCDD'nin kent içi toplu taşımacılığında raylı sistemin geliştirilmesi için yerel yönetimlerle iş birliği yapmasıyla önemli projeler de hayata geçirildi.

İstanbul'un ulaşım sorunu açısından önemli projelerden olan Marmaray ile Asya-Avrupa kıtaları denizin altından modern demir yolu sistemi ile birbirine bağlandı.

Marmaray Boğaz Tüp Geçişi ve Bakü-Tiflis-Kars demir yolu hatlarının ardından Gebze-Halkalı banliyö hatlarının da hizmete girmesiyle Pekin'den Londra'ya kadar kesintisiz demir yolu ulaşımı mümkün hale geldi.

İzmir'de İZBAN ve Ankara'da hayata geçen BAŞKENTRAY projeleriyle halka modern banliyö hizmeti sunulurken, Gaziantep'te de GAZİRAY’ın inşası devam ediyor.

Yerli ve milli üretimle Ar-Ge'ye büyük önem veriliyor

Söz konusu demir yolu projeleri hayata geçirilirken aynı zamanda yerli ve milli üretim ile Ar-Ge çalışmalarına da büyük önem veriliyor.

Yerlilik oranı lokomotiflerde yüzde 51'in üzerine, vagon üretiminde ve demir yolu yol yapımlarında da yüzde 90'ın üzerine çıktı.

2023'e kadar yüksek hızlı, hızlı ve konvansiyonel olmak üzere demir yolu ağının doğudan batıya, kuzeyden güneye ve tüm bölgelere yaygınlaştırılması hedefleniyor.

 

 

Yorumlar (0)
13°
kısa süreli hafif yoğunluklu yağmur
Namaz Vakti 15 Aralık 2019
İmsak 06:43
Güneş 08:15
Öğle 13:04
İkindi 15:23
Akşam 17:44
Yatsı 19:10
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivasspor 14 30
2. Beşiktaş 14 27
3. Trabzonspor 14 26
4. Başakşehir 14 26
5. Fenerbahçe 14 25
6. Galatasaray 15 24
7. Alanyaspor 15 23
8. Malatyaspor 14 20
9. Göztepe 15 20
10. Denizlispor 14 18
11. Gençlerbirliği 15 17
12. Gaziantep FK 14 17
13. Çaykur Rizespor 15 17
14. Kasımpaşa 15 15
15. Konyaspor 14 14
16. Antalyaspor 15 13
17. Kayserispor 14 10
18. Ankaragücü 15 10
Takımlar O P
1. Hatayspor 14 30
2. Erzurum BB 15 27
3. Akhisar Bld.Spor 14 25
4. Menemen Belediyespor 15 25
5. Bursaspor 14 23
6. Fatih Karagümrük 15 23
7. Ümraniye 14 22
8. Keçiörengücü 14 22
9. Altay 15 20
10. Balıkesirspor 14 19
11. Giresunspor 15 19
12. İstanbulspor 15 18
13. Adana Demirspor 15 18
14. Altınordu 14 13
15. Osmanlıspor 14 11
16. Boluspor 15 11
17. Adanaspor 15 9
18. Eskişehirspor 15 5
Takımlar O P
1. Liverpool 17 49
2. Leicester City 17 39
3. Man City 16 32
4. Chelsea 17 29
5. Sheffield United 17 25
6. M. United 16 24
7. Wolverhampton 16 24
8. Tottenham 16 23
9. Arsenal 16 22
10. Crystal Palace 16 22
11. Newcastle 17 22
12. Burnley 17 21
13. Brighton 16 19
14. Bournemouth 17 19
15. West Ham 17 19
16. Everton 16 17
17. Aston Villa 17 15
18. Southampton 17 15
19. Norwich City 17 12
20. Watford 17 9
Takımlar O P
1. Barcelona 16 35
2. Real Madrid 15 34
3. Sevilla 16 31
4. Atletico Madrid 17 29
5. Real Sociedad 17 28
6. Getafe 16 27
7. Athletic Bilbao 17 27
8. Valencia 16 26
9. Granada 17 24
10. Osasuna 17 23
11. Levante 17 23
12. Real Betis 16 22
13. Villarreal 16 19
14. Real Valladolid 16 19
15. Deportivo Alaves 17 19
16. Eibar 17 16
17. Mallorca 16 14
18. Celta de Vigo 16 13
19. Leganés 17 10
20. Espanyol 16 9