19 °
İstanbul
  • Adana
  • Adıyaman
  • Afyonkarahisar
  • Ağrı
  • Amasya
  • Ankara
  • Antalya
  • Artvin
  • Aydın
  • Balıkesir
  • Bilecik
  • Bingöl
  • Bitlis
  • Bolu
  • Burdur
  • Bursa
  • Çanakkale
  • Çankırı
  • Çorum
  • Denizli
  • Diyarbakır
  • Edirne
  • Elazığ
  • Erzincan
  • Erzurum
  • Eskişehir
  • Gaziantep
  • Giresun
  • Gümüşhane
  • Hakkari
  • Hatay
  • Isparta
  • Mersin
  • İstanbul
  • İzmir
  • Kars
  • Kastamonu
  • Kayseri
  • Kırklareli
  • Kırşehir
  • Kocaeli
  • Konya
  • Kütahya
  • Malatya
  • Manisa
  • Kahramanmaraş
  • Mardin
  • Muğla
  • Muş
  • Nevşehir
  • Niğde
  • Ordu
  • Rize
  • Sakarya
  • Samsun
  • Siirt
  • Sinop
  • Sivas
  • Tekirdağ
  • Tokat
  • Trabzon
  • Tunceli
  • Şanlıurfa
  • Uşak
  • Van
  • Yozgat
  • Zonguldak
  • Aksaray
  • Bayburt
  • Karaman
  • Kırıkkale
  • Batman
  • Şırnak
  • Bartın
  • Ardahan
  • Iğdır
  • Yalova
  • Karabük
  • Kilis
  • Osmaniye
  • Düzce
ÖĞLE'YE
KALAN SÜRE 1 SAAT 34 DAKİKA
Gündem

Başbuğ: ''Teknik arıza ihtimali büyük, uzaktan kontrolle düşürülmesi ise mümkün görünmüyor''

İstanbul’da düşen askeri helikopterin ardından gözler bir kez daha TSK envanterinde bulunan 1976 tarihli UH-1 tipi helikopterlere çevrildi. Olayı THM'ye değerlendiren Güvenlik-Terör Uzmanı ve Emekli İstihbarat Albay Coşkun Başbuğ, ''Teknik arıza gibi duruyor sabotaj ihtimali de araştırılmalı'' dedi.

Başbuğ: ''Teknik arıza ihtimali büyük, uzaktan kontrolle düşürülmesi ise mümkün görünmüyor''
0 YORUM YAP
Burak Çiçek
Burak Çiçek

Türkiye bir kez daha askeri helikopter kazasıyla sarsıldı. İstanbul Çekmeköy’de saatler 18:50’yi gösterdiğinde 4. Kara Havacılık Alay Komutanlığı’na ait olan UH-1 tipi 1978 model helikopter, Kirazlıdere semtindeki bir sitenin bahçesine düştü. Elim kazada Pilot Yüzbaşı Ümit Özer, Yüzbaşı Semih Özcan, Astsubay Başçavuş İlyas Kaya ve Astsubay Üstçavuş Yakup Avşar ne yazık şehit düştü. Bu haberin ardından özellikle sosyal medya ve televizyon üzerinden pek çok kişi helikopterin neden düştüğüyle ilgili sağlıklı bir yanıt aramaya başladı.

‘‘Havacılık sektöründe eski alet yoktur, saat ömrünü tamamlamış alet vardır’’

Kazaya karışan helikopterin tarihine kısaca bir göz attığımızda, ilk uçuşunu 22 Ekim 1956’da yaptığı ve UH-1’lerin 1959 yılında ABD ordusunun hizmetine girdiği görülüyor. Son üretimi 1976 yılında yapılan UH-1’lerin o yıl üretim hattı kapanıyor. Türk Silahlı Kuvvetleri’nde ise hala 1976 model UH-1’lerin kullanılmasına devam ediyor. Kara Kuvvetleri’nde 57 adet, Hava Kuvvetleri’nde ise 15 UH-1 tipi helikopter var.

Güvenlik ve Terör Uzmanı ve Emekli İstihbarat Albay Coşkun Başbuğ, olayı marka modelden çok havacılık kazası olarak değerlendirmenin daha yerinde olduğunu söyleyerek, ‘‘Çünkü havacılık sektöründe eski alet yoktur, saat ömrünü tamamlamış alet vardır. Bunlar periyodik bakımlarla tespit edilir. Bu bakımları da Türk Silahlı Kuvvetleri en iyi yapanlar arasındadır. Helikopterin eski olmasını bunun tedavülden kalkması gerektiği gibi düşünmemek lazım. Şimdi bu helikopterler Vietnam savaşına kadar kullanılan helikopterler, yani eski. Ancak devlet o konuda hiçbir riske girmeden maliyeti ne olursa olsun bunu karşılıyor. Dolayısıyla kazayı sadece bunu bağlamak yanlış olur’’ dedi.

‘‘Yeni helikopterler çok yakında gelecek’’

65 ülkede hali hazırda UH-1 helikopterleri kullanıldığı biliniyor. 2021’de Gökbey seri üretime geçiyor. Yerli ve Milli helikopterimiz Gökbey, çok daha süratli, havada 4 saate aşkın bir süre kalabiliyor. Başbuğ, Türkiye’de bu helikopterlerin daha çok geri görevde kullanıldığının altını çizerek, ‘‘Yeni helikopterler çok yakında gelecek. Çalışmalar devam ediyor. Bunlar genel maksat helikopterleri, silahlı çatışmada filan kullanılmıyor. Daha çok personel nakli, malzeme nakli ve eğitim amaçlı kullanılıyor. Birçok eğitimli pilotumuz yine bu helikopterle eğitim görmüştür’’ ifadelerini kullandı.

‘‘Yalpalama var, teknik arıza olabilir’’

Öte yandan kazanın ardından görgü tanıkları, helikopterin çok hızlı bir biçimde alçaldığını ve dumanlar çıktığını söylüyor. Bu durum akla motor veya kumanda arızası olduğu sorusunu akla getiriyor. Başbuğ, ‘‘Olayda benim gıyaben duyduğum, helikopterin havada yalpalamaya başladığı, daha sonra düşüşe geçtiğidir. Şimdi bu havada yalpalama teknik bir arızayı işaret ediyor. Tabi bu konuda elde edilecek en sağlıklı rapor, kaza kırım raporudur. Ancak şuan elde bulunan görüntülerde teknik bir arıza yaşandığı görünüyor’’ diyerek kazanın ihtimallerine değindi. Edinilen bilgilere göre düşen UH-1 tipi helikopter, daha yeni tamirden çıktığı, modifiye sonrası ilk uçuşunu eğitimli bir ekiple gerçekleştirdiği belirtiliyor. Başbuğ, böyle bir çalışmanın devamında böyle bir kazanın olduğuna dikkat çekti.

Uzaktan kontrolle düşürülebilir mi?

Hemen hemen her uçak-helikopter kazasının ardından akla gelen uzaktan müdahaleyle düşürülme iddiası tekrar gündeme taşındı. Üstelik aynı model helikopterin 17 yılda 6 kaza yapması dikkat çeken bir istatistik oldu. Güvenlik ve Terör Uzmanı ve Emekli İstihbarat Albay Coşkun Başbuğ, ‘‘Bu uçakların havadan düşürülmesi mümkün görünmüyor’’ diyerek, ‘‘Hava araçları eski teknoloji olduğu için bir Skorsky gibi Cougar gibi herhangi bir dijital sistem yok bunlarda. Yani bunlar GPS dediğimiz koordinatını verdiğimiz ve kendi otomatik pilotuyla hareket eden sistem kullanıyor. Bunlar yeni nesil helikopterler. Bu tarz olanlarda bir derece böyle şeyler olabilir ancak UH-1 tipinde kesinlikle böyle bir şeyin olmasını bekleyemeyiz’’ diyerek, uzaktan kontrolle düşürülme iddialarının doğru olmadığını söyledi.

‘‘Sabotaj ihtimali göz önünde olmalı’’

Başbuğ, ‘‘Zaten eski teknolojiyle yürütülen bir helikopter, uzaktan kontrolle düşürülme gibi bir durum varsa kule konuşmalarından bu anlaşılır. Pilotlarımızın hepsi çok tecrübeliler. Kule konuşmalarında ‘helikopter devreden çıktı, kontrol edemiyorum’ tarzı bir konuşma illa geçer. Ben asla öyle bir duruma ihtimal vermem. Sabotaj denilirse belki ama dediğim gibi kaza kırım raporunun açıklanması şart. Bu bilgilerde hareketle daha sağlıklı bir bilgiye ulaşabiliriz’’ diyerek, kaza öncesi helikopterin ne çeşit bir yenilenmeye tabi tutulduğu ve yenilemelerin doğru biçimde yapılıp yapılmadığı konusunun araştırılması gerektiğini kaydetti.